Η αποχή είναι διαμαρτυρία;
Μπορεί να είναι πρόθεση. Δεν είναι μήνυμα, γιατί δεν υπάρχει παραλήπτης.
Για να λειτουργήσει μια διαμαρτυρία, πρέπει κάποιος να τη μετρήσει και να ξεχωρίσει τι σημαίνει.
Καταγράφεται: ο αριθμός των εγγεγραμμένων, ο αριθμός όσων ψήφισαν, τα έγκυρα, τα άκυρα, τα λευκά. Δεν καταγράφεται: ο λόγος που δεν ήρθες.
Στον επίσημο πίνακα, το «απέχω γιατί τους απορρίπτω όλους» είναι ο ίδιος ακριβώς αριθμός με το «είμαι στο Λονδίνο εδώ και οκτώ χρόνια», με το «δεν είχα 60 ευρώ για ΚΤΕΛ», με το «είμαι 84 και δεν μετακινούμαι», με το «πέθανα και κανείς δεν με έβγαλε από τον κατάλογο».
Το είδαμε καθαρά στις εκλογές του Ιουνίου 2023. Η περιφέρεια με τη μεγαλύτερη μη συμμετοχή ήταν η Φλώρινα, με 66,50%. Στον εκλογικό της κατάλογο, το 42,3% είναι άνθρωποι άνω των 71 — όταν ο εθνικός μέσος όρος είναι 23,9%. Το ίδιο μοτίβο σε Λακωνία, Λέσβο, Κεφαλληνία, Αρκαδία.
Αυτό δεν είναι πολιτική διαμαρτυρία. Είναι δημογραφία και μετανάστευση. Και η δική σου διαμαρτυρία μπήκε στον ίδιο σωρό.
Άρα: στα στοιχεία καταγράφεται πόσοι απείχαν, όχι γιατί. Το λευκό και το άκυρο εμφανίζονται ως δικοί τους αριθμοί· η πρόθεση πίσω τους επίσης δεν καταγράφεται.
Αν δεν πας, δεν χάνεται η ψήφος σου. Χάνεται η σειρά σου. Το αποτέλεσμα το γράφουν οι 54 στους 100 που πήγαν, και ισχύει και για σένα.
Φόροι, σχολεία, νοσοκομεία, στρατός, συντάξεις. Όλα αποφασίζονται από μια Βουλή που εκλέγουν όσοι εμφανίστηκαν. Οι υπόλοιποι απλώς τα υπακούουν.
Ό,τι καταγράφεται είναι αριθμοί. Οι λόγοι δεν καταγράφονται πουθενά.
Ο επίσημος πίνακας έχει πέντε αριθμούς: εγγεγραμμένοι, ψηφίσαντες, έγκυρα, άκυρα, λευκά. Δεν υπάρχει έκτο πεδίο για το γιατί — ούτε για όσους ψήφισαν, ούτε για όσους δεν ήρθαν.
Δες τι καταγράφεται σε κάθε επιλογή